پایگاه خبری - تحلیلی ميز نفت 6 شهريور 1398 ساعت 9:07 http://www.mizenaft.com/report/24565/اسب-تروای-روسیه-اروپا -------------------------------------------------- نگاهی به یک همکاری گازی عنوان : اسب تروای روسیه در اروپا -------------------------------------------------- رهبران اروپا از سال‌ها پیش، منابع جدیدی برای تأمین گاز موردنیاز خود نظیر ال ان جی ایالات‌متحده در اختیار داشته‌اند. هرچند به دلیل قیمت بالای این محصول، همچنان میزان واردات ال ان جی از ایالات‌متحده اندک است. متن : میز نفت| غول گازپروم، در کنار پروژه پرسروصدای نورد استریم ۲، ساخت خط لوله ترک استریم را در دست اجرا دارد. با راه اندازی این دو پروژه راهبردی، شاهد افزایش تأثیرگذاری روس ها در بازار انرژی اروپا خواهیم بود. همچنین گامی بلند در مسیر تحقق رؤیاهای رهبران آنکارا در ایجاد یک هاب گازی در مرزهای اروپا برداشته خواهد شد. روابط مسکو و آنکارا، نزدیک تر از همیشه بوده و با تحویل سامانه اس ۴۰۰، ترک ها بیش از همیشه به مردان یخی نزدیک شده اند.برخلاف نورد استریم ۲ که با مخالفت گسترده ایالات متحده و تعدادی از کشورهای غربی روبرو شده، تاکنون گازپروم با مانعی در اجرای این خط لوله روبرو نشده است. در سال ۲۰۱۸ میلادی، روسیه تأمین کننده ۴۰ درصد گاز وارداتی دولت های اروپایی بوده است. همچنین ۵۳ درصد گاز وارداتی ترکیه نیز توسط روس ها تأمین شده است.ترکیه دومین بازار بزرگ گاز صادراتی روس ها پس از آلمان هستند. تعدادی از کارشناسان غربی معتقدند گاز صادراتی به ابزاری برای تحقق اهداف ژئوپلیتیک کشورهای فروشنده آن در بازارهای خریدار تبدیل شده است. دونالد ترامپ از مخالفان اصلی پروژه ترک استریم بوده و بارها از لزوم محدود کردن سلطه روس ها بر بازار گاز اروپا سخن گفته است. در آخرین نشست ترامپ و اردوغان، رهبران دو کشور گفتگویی طولانی در مورد خط لوله در حال ساخت ترک استریم داشتند، اما هیچ کس نمی داند که آیا این پروژه توسط کاخ سفید تحریم خواهد شد و یا خیر. رؤیای نافرجام خروج بازار گاز اروپا از زیر سایه روس ها در سال های گذشته، دولت های غربی نگرانی های زیادی در مورد دسترسی خود به گاز طبیعی ارزان و پایدار داشته اند. پس از قطع گاز صادراتی روسیه به اوکراین در زمستان ۲۰۱۴ میلادی به عنوان ترانزیت کننده کلیدی گاز به دولت های اروپایی، شاهد بحرانی بی سابقه در قاره سبز بودیم. از سال ۲۰۰۶ میلادی تاکنون، سه بار صدور گاز روسیه به اروپا از طریق اوکراین متوقف شده است. این اقدام مسکو مشکلات بسیاری برای شهروندان و صنایع اروپا پدید آورده بود. رهبران اروپا از سال ها پیش، منابع جدیدی برای تأمین گاز موردنیاز خود نظیر ال ان جی ایالات متحده در اختیار داشته اند. هرچند به دلیل قیمت بالای این محصول، همچنان میزان واردات ال ان جی از ایالات متحده اندک است. باوجود تلاش های اروپایی ها برای متنوع کردن منابع تأمین گاز مصرفی و خروج از سایه خرس ها، در سال ۲۰۱۸ میلادی شاهد اوج گیری میزان خرید این منبع انرژی از روس ها بوده ایم. با اوج گیری اختلافات روسیه و اوکراین و اسارت ۲۴ دریانورد اوکراینی، رهبران کیف در اواخر سال گذشته خواهان اعمال تحریم هایی جدید علیه مسکو شدند. لذا با افزایش تنش ها، ممکن است بازهم شاهد قطع گاز صادراتی روسیه به اوکراین باشیم. اروپایی ها خواهان ایجاد مسیرهای جدید عرضه گاز طبیعی هستند. در روز ۷ دسامبر سال گذشته، مقامات ایتالیایی موافقت خود را با ساخت بخش نهایی کریدور گازی جنوبی اعلام کردند. این طرح با حمایت اتحادیه اروپا و باهدف واردات گاز تولیدی از میادین دست نخورده اعماق دریای کاسپین در حال اجرا است. تاکنون ۷۵ درصد این کریدور اجراشده و بخش اتصال خط لوله به ایتالیا از طریق دریای آدریاتیک در حال اجرا است. در صورت اجرای پروژه ۴۰ میلیارد دلاری کریدور گازی جنوبی بر اساس برنامه اعلام شده، سرانجام در سال ۲۰۲۰ میلادی شاهد عرضه گاز آذربایجان به دولت های اروپایی خواهیم بود؛ اما اجرای این پروژه نشان داد که استقلال گازی اروپا تا چه میزان پرهزینه دشوار و زمان بر است. متخصصان برنامه ریزی کمیسیون اروپا، دو دهه پیش پیشنهاد کرده بودند یک خط لوله انتقال گاز تولیدی از ایران و یا ترکمنستان به سوی اروپا ساخته شود؛ اما به دلیل تحریم های ایران و نامشخص ماندن رژیم حقوقی دریای کاسپین، این طرح نیمه کاره رها شد. رهبران عشق آباد نیز ترجیح دادند تا گاز خود را به چینی ها بفروشند. لذا کشور آذربایجان به عنوان تأمین کننده کلیدی گاز موردنیاز اتحادیه اروپا برگزیده شد. بیش از ۱۰ شرکت نظیر بی پی، تی پی ای او و سوکار در ساخت کریدور گازی جنوبی مشارکت دارند. پس از سال ها برنامه ریزی و اجرای این طرح پیچیده، ظرفیت کنونی آن سالانه ۱۶ میلیارد مترمکعب است که حدود نصف میزان گاز برنامه ریزی شده اولیه توسط کارشناسان اتحادیه است. این کریدور در شرایط کنونی و با ۴۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری تنها ۲ درصد نیاز بازار اروپا به گاز طبیعی را تأمین خواهد کرد. باقیمت های کنونی، بهای تمام شده گاز عرضه شده کریدور در ترکیه و جنوب شرق اروپا رقابتی است، اما بهای گاز عرضه شده در بازارهای غرب اروپا، بالا و غیررقابتی خواهد بود. حضور شرکت روسی لوک اویل (که روابط آشکاری با کرملین دارد) در کنسرسیوم مجری کریدور گازی جنوبی، از دیگر عوامل نگران کننده برای اروپایی ها است. پوتین، فرشته نجات دولت اردوغان؟ دولت های روسیه و ترکیه علاوه بر این پروژه، در حوزه های راه اندازی سامانه اس ۴۰۰ و ساخت نخستین نیروگاه هسته ای ترکیه با نام آکویو توسط شرکت روس اتم در سواحل مدیترانه نیز همکاری دارند. با راه اندازی خط لوله ترک استریم، شاهد افزایش چشمگیر سهم روسیه در بازارهای گاز جنوب و جنوب شرق اروپا خواهیم بود. همه این قراردادها نشان می دهد رهبران ترکیه میان غرب و شرق به یک انتخاب ژئوپلیتیک دست زده اند.آنکارا از سال ها پیش خواهان استفاده از موقعیت راهبردی جغرافیایی خود در میان سه قاره اروپا، آسیا و آفریقا و پل خشکی اتصال خاورمیانه و حوزه دریای کاسپین به قاره سبز با ایجاد هاب گازی است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند خط لوله ترک استریم رقیب خط لوله کریدور گازی جنوبی است که از حمایت ایالات متحده برخوردار است. این کریدور گاز تولیدشده از میادین دریای کاسپین کشور آذربایجان را به دروازه های اروپا منتقل می کند. کریدور گازی جنوبی دارای سه بخش است: خط لوله قفقاز جنوبی در خاک آذربایجان و گرجستان، خط لوله ترنس آناتولین در خاک ترکیه و بخش خط لوله ترنس آدریاتیک از یونان تا آلبانی و در ادامه تا ایتالیا. مجموع ظرفیت این پروژه ۱۶ میلیارد مترمکعب در سال است که برابر با ظرفیت رشته اول خط لوله ترک استریم (طراحی شده برای تأمین تقاضای بازار داخلی ترکیه) است. رشته نخست خط لوله ترک استریم در حال تست و راه اندازی است، اما خط لوله تاپ در سال ۲۰۲۰ میلادی عملیاتی می شود. سؤال کلیدی این است که آیا ترک ها در مقایسه با روس ها، شرکای قابل اعتمادتری برای خرید گاز طبیعی خواهند بود؟ آمریکایی ها که معتقدند باید از توسعه روابط ترکیه به عنوان یکی از اعضای ناتو با مردان یخی جلوگیری کرد، از مدت ها پیش در حال لابی برای گاز کریدور گازی جنوبی در جنوب اروپا هستند. تا پایان سال جاری، رشته نخست خط لوله ترک استریم راه اندازی خواهد شد. گازپروم که در پرونده های انحصار در بازار گاز اروپا، میلیاردها دلار جریمه پرداخت کرده، تلاش می کند با ایجاد شراکت با شرکت های اروپایی، بار دیگر بر سهم بازار خود در این قاره بیافزاید. بسیاری از دولت های اروپایی در حال ساخت پایانه های واردات ال ان جی هستند و ترک ها برای فروش گاز به دولت های اروپایی و ایجاد یک هاب جدید گازی، با کار دشواری روبرو خواهند بود. روابط روسیه و ترکیه از فراز و نشیب های زیادی برخوردار بوده است. آن ها در سال ۲۰۱۵ میلادی و پس از سرنگونی یک هواپیمای روسی در مرز سوریه تا قطع کامل روابط پیش رفتند. حمایت مسکو از کردهای سوریه نیز با مخالفت های گسترده آنکارا روبرو بوده است. بدین ترتیب اگرچه گازپروم خواهان دست کاری در قیمت ها و مسیرهای صادرات گاز به اروپا است، اما آنکارا نباید به اسب تروای مردان یخی در اتحادیه اروپا تبدیل شود! منبع: Unian مترجم: محسن داوری