پایگاه خبری - تحلیلی ميز نفت 23 دی 1397 ساعت 11:41 http://www.mizenaft.com/note/22831/رها-شدگي-بازارهاي-گاز -------------------------------------------------- خوش خيالي‌ها پاياني ندارد عنوان : «رها شدگي» بازارهاي گاز -------------------------------------------------- متن : وحيد حاجي پور| حسن تربتي، مديرعامل شركت ملي گاز ايران روز گذشته در نشستي خبري به موضوع تمديد قراردادهاي صادرات گاز اشاره كرد و با ارائه توضيحاتي كلي گفت در دو، سه سال پاياني قراردادهاي گازي، بحث تمديد قراردادها پيگيري مي شود. نكته تلخ اظهارات تربتي در بخشي قابل تأمل مي شود كه وي براي فرار از رها شدگيِ مبحث صادرات گاز، مي گويد روسيه جاي ايران را در بازار گاز تركيه نخواهد گرفت. مرور گفته هاي تربتي در اين نشست خبري به صراحت اين مهم را روشن مي كند كه در حوزه صادرات گاز، برنامه خاصي وجود ندارد و تجزيه تحليل هاي شخصي و كلي، مسير صادرات گاز را مشخص مي كند. گويا، مديرعامل شركت ملي گاز روي بازارهاي گازي ايران شناخت دقيقي ندارد و فراموش كرده است كه حداقل در بازار تركيه، جا براي ايران در حال تنگ تر شدن است و كشورهاي روسيه و آذربايجان با افزايش ميزان صادرات گاز خود به اين كشور، سهم خود را افزايش داده اند و ايران در جاي خود ايستاده و نظاره گر از دست رفتن بازار خود است. قرارداد صادرات گاز ايران به تركيه، شش سال ديگر به پايان مي رسد، اصلي ترين قرارداد جمهوري اسلامي ايران كه از نظر حجم و قيمت، قرارداد جذابي است، اما اهمال وزارت نفت در افزايش دو برابري صادرات به تركيه در سال 92 و 93، موجب شد تا اين كشور با روسيه به توافقي سريع دست يابد و ظرف سه سال، نه تنها قراردادي بين اين دو كشور امضا شود، بلكه امور اجرايي و آغاز صادرات گاز به مرحله نهايي نزديك شود. در هرم تصميم گيري موضوعات انرژي، خوش خيالي محضي حاكم است؛ تصميم سازان بدون در نظر گرفتن واقعيات و اتفافاتي كه در بازارها رخ مي دهد، همه تحركات را نمايش مي خوانند و قراردادها را غير قابل اجرا. هنوز از ياد نبرده ايم، اظهارات حميدرضا عراقي، مديرعامل سابق شركت ملي گاز كه وقتي درباره اجراي قرارداد تاپي سؤال شد، تصريح كرد كه بعيد است اين قرارداد به سرانجامي برسد. اما تاپي در حال اجرايي شدن است. قرار است گاز تركمنستان به افغانستان و پاكستان و هند برسد. خوش خيالي مديرعامل وقت شركت ملي گاز و البته وزارت نفت باعث شد تا روز به روز از اهميت خط لوله صلح كاسته و تقريباً اين قرارداد به شكست پاياني نزديك شود. عين همين اتفاق در دوران اصلاحات نيز رخ داد، زماني كه خط لوله باكو تفليس جيهان در دستور كار قرار گرفت و كارشناسان به وزارت نفت پيشنهاد دادند با توجه به نزديكي ايران براي صادرات نفت آذربايجان از طريق ايران، بهتر است مذاكرات جدي تري را با طرف هاي ترك برگزار كنند، اما وزارت نفت آن روزها، با تأكيد بر اينكه اين پروژه شدني نيست، دست روي دست گذاشتند تا طرف هاي اين خط لوله، به سراغ ايران بيايند. نه تنها چنين اتفاقي رخ نداد، بلكه با اجراي اين خط لوله، فرصت طلايي براي جمهوري اسلامي ايران از بين رفت. حالا همان روزها در حال تكرار است؛ قراردادهاي صادرات گاز براي تمديد يا افزايش ميزان صادرات به حال خود رها شده است و وقتي درباره آن سؤال مي شود، با خوش خيالي مطرح مي شود كه هنوز زمان است، نبايد عجله كرد و كشوري ديگر نمي تواند جايگزين ايران در بازارها شود. اين خوش خيالي بارها تبعات خود را نشان داده است. بارها ثابت شده چنين روندي منافع ملي را سوزانده است، اما گويا قرار نيست كسي از تاريخ درس بگيرد، قرار نيست با دقت بيشتري عمل شود و با در نظر گرفتن همه تغيير و تحولات اقتصادي سياسي بازارها، منافع كشور را حفظ و افزايش داد. مديران كشور در اتاق هاي خود نشسته و معتقدند هنوز زمان داريم. عربستان و امريكا در حال گرفتن بازار گاز عراق از ايران هستند و روسيه و آذربايجان هم نقش خود را در تركيه دست نيافتني مي كنند، اما مديران كشور با بي تفاوتي نسبت به پديده هاي پيراموني، بر اين باورند كه ان شاءالله گربه است. زمان به سرعت سپري مي شود و در اين ميان، رقباي منطقه اي در حال درو كردن فرصت هايي هستند كه به دليل عدم آگاهي بدنه مديريتي كشور به راحتي در اختيار آنها قرار مي گيرد. اي كاش مي شد هزينه اين خوش خيالي و بي تفاوتي نسبت به منافع ملي كشور را محاسبه و با تصميمات رقبا مقايسه كرد.