پایگاه خبری - تحلیلی ميز نفت 30 ارديبهشت 1399 ساعت 11:17 http://www.mizenaft.com/report/27316/دوئل-گازی-ترکیه-اسرائیل -------------------------------------------------- ​خط لوله مدیترانه شرقی زمینه‌ساز ایجاد هاب منطقه‌ای انرژی؟ عنوان : دوئل گازی ترکیه با اسرائیل -------------------------------------------------- آینده پروژه خط لوله مدیترانه شرقی با این قرارداد پیوند خورده است. بی‌تردید سرمایه‌گذاران در این پروژه ۷ میلیارد دلاری حاضر به سرازیر کردن دلارهای خود در ساخت پروژه‌ای پیوند خورده با مسائل حقوقی و مرزی نیستند. متن : میز نفت| خط لوله مدیترانه شرقی را باید پروژه ای کلیدی در میانه عصر هیدروکربن ها دانست. در یک دهه گذشته، ذخایر عظیم گاز طبیعی به ارزش ده ها میلیارد یورو در آب های دریای مدیترانه و از میدان لویاتان در آب های رژیم اسراییل تا میدان گلاوکوز_یک در سواحل قبرس کشف شده است. این میدان ها ۵ تا ۸ تریلیون فوت مکعب ذخیره گاز طبیعی دارا هستند. بدین ترتیب، این منطقه به یکی از منابع انرژی جایگزین برای اروپایی ها تبدیل شده است. در اوایل ژانویه، رهبران یونان، قبرس و رژیم اسراییل به توافق سیاسی مهمی با امضای توافقنامه ساخت خط لوله مدیترانه شرقی دست یافتند. ارزش این پروژه ۶ تا ۷ میلیارد دلار بوده و سالانه ۱۰ میلیارد مترمکعب گاز را به خاک اروپا منتقل می کند. این خط لوله از آب های رژیم اسراییل و قبرس شروع شده و در ادامه به جزیره یونانی کرت متصل می شود. پیش بینی های کنونی نشان می دهد در سال ۲۰۲۵ میلادی شاهد راه اندازی این خط لوله خواهیم بود. این پروژه می تواند ۱۰ درصد انرژی مورد اروپا را تأمین کند. به هر ترتیب، این پروژه با موانع و چالش های مختلفی روبرو است. با مشخص شدن ذخایر انرژی این منطقه، اختلافات ژئوپلیتیک تاریخی این منطقه هویدا شده است. ریسک سیاسی باعث شده تا تکمیل این پروژه در هاله ای از ابهام قرار داشته باشد. ایجاد زیرساخت های این پروژه به میلیاردها دلار سرمایه گذاری نیاز دارد که بازگشت سرمایه اولیه به سال ها و یا چند دهه زمان نیاز دارد. هاب جدید انرژی در جنوب اروپا خط لوله مدیترانه شرقی می تواند کشورهای شریک را به یک هاب جدید انرژی در دروازه های اروپا تبدیل کند. رسول محمداف، از اساتید سیاست گذاری انرژی در انستیتوی خاورمیانه می گوید: این احتمال وجود دارد که خط لوله مدیترانه شرقی به یکی از منابع کلیدی درآمد برای رژیم اسراییل و دولت قبرس تبدیل شود. اما در گام نخست باید موانع مالی و تجاری فرارو برطرف شود. قبرس به عنوان یکی از کوچک ترین اقتصادهای منطقه یورو، تاکنون هیچ گاه در حوزه انرژی نقش آفرینی نکرده است. به هرحال، پس از افتادن اقتصاد قبرس در دام بحران بدهی ها، تروییکای اروپایی در سال ۲۰۱۳ میلادی یک کمک ۱۰ میلیارد دلاری برای بهبود ترازهای اقتصادی این جزیره تصویب کرد. اما اینک رهبران قبرس خواهان توسعه اقتصاد کشورشان با سرمایه گذاری در حوزه انرژی هستند. در سال ۲۰۱۱ میلادی، نخستین میدان گازی در آب های قبرس کشف شد. در سال گذشته میلادی نیز غول اگزون موبیل، سومین میدان گازی کشف شده دنیا در دو سال اخیر را در آب های این جزیره کشف کرد. از سوی دیگر، رهبران تل آویو نیز خواهان تبدیل شدن به یک صادرکننده گاز طبیعی در منطقه مدیترانه هستند. آن ها از سال ها پیش، برای تأمین انرژی مصرفی خود به روس ها وابسته بوده اند. با کشف این میادین گازی، علاوه بر خودکفایی بیشتر، راه برای صادرات گاز به کشورهای همسایه اردن و مصر نیز هموارشده است. به علاوه، قرارداد ساخت این خط لوله می تواند روابط دیپلماتیک میان رژیم اسراییل و اتحادیه اروپا را تقویت کند. در این میان، یونان تلاش می کند تا با داشتن ویژگی های جغرافیایی مناسب به عنوان یک کشور ترانزیت کننده گاز، نقش آفرینی کند. این کشور با داشتن همسایگی با قاره سبز می تواند گذرگاه ورود به بازار انرژی اروپا باشد. این کشور در پروژه ۴.۵ میلیارد دلاری ترنس آدریاتیک برای انتقال گاز آذربایجان به اروپا به آلبانی و ایتالیا نیز حضور دارد.سرانجام اینکه با افزایش تقاضای انرژی، اروپایی ها از این پروژه استقبال کرده اند. این خط لوله می تواند از وابستگی اروپایی ها به گاز صادراتی روس ها بکاهد. بر اساس گزارش کمیسیون اروپا، در سال ۲۰۱۸ میلادی، یازده عضو اتحادیه اروپا بیش از ۷۵ درصد گاز مصرفی خود را از رهبران کرملین خریداری کرده اند. محمداف معتقد است: این خط لوله می تواند به بهبود زیرساخت ها و شبکه انتقال گاز در دولت های جنوب اروپا نیز کمک شایانی کند. با ساخت یک خط لوله جدید می توان از عرضه پایدار گاز اطمینان یافت. همچنین راه برای توسعه شبکه ترانزیت و انتقال گاز در این منطقه هموار خواهد شد. مدیترانه، آتش زیر خاکستر آب های شرق مدیترانه از سال ها پیش با اختلافات مرزی همسایگان دست وپنجه نرم می کند. پس از اشغال قبرس توسط ترکیه در سال ۱۹۷۴ میلادی، شمال این جزیره در تصرف رهبران آنکارا قرار دارد. بدین ترتیب آن ها مدعی حاکمیت بر ذخایر نفت و گاز آب های شمال قبرس هستند. ترک ها در نیمه دوم سال ۲۰۱۹ میلادی، چهار حلقه چاه در این منطقه حفاری کردند. همچنین آن ها پس از امضای قرارداد ساخت خط لوله مدیترانه شرقی نسبت به لزوم احترام به آب های تحت حاکمیت خود هشدار داده اند. وزارت خارجه ترکیه در اعلامیه خود چنین نوشته است: همه پروژه هایی که در آن ها به حقوق ترکیه به عنوان دارنده بیشترین سواحل در آب های مدیترانه و حاکم بر مناطق ترک نشین قبرس توجه نشده است، با شکست روبرو خواهند شد. شهروندان ترک تبار شمال قبرس دارای حقوق مشابه با سایر اتباع قبرس در بخش ذخایر نفت و گاز هستند. ترکیه علاوه بر اجرای پروژه های حفاری، با انعقاد قرارداد جدید با دولت لیبی در مورد تقسیم آب های حاکمیتی دو کشور در مدیترانه، آتش اختلافات مرزی را بار دیگر شعله ور کرده است. در ماه دسامبر گذشته، آنکارا با دولت آشتی ملی که توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده، قرارداد پرسروصدایی برای مشخص کردن آب های حاکمیتی دو طرف امضا کرد. بدین ترتیب یک منطقه اختصاصی اقتصادی در آب های مدیترانه میان ترکیه و لیبی ایجادشده است. نکته مهم این است که خط لوله مدیترانه شرقی باید از این منطقه عبور کند. در مورد مشروعیت این قرارداد، پرسش ها و ابهام های زیادی وجود دارد. کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست وزیر قبرس می گوید: هیچ دولتی نمی تواند این سند بی معنا را به رسمیت بشناسد... این قرارداد فاقد ارزش است و حضور ترک ها در آب های لیبی فاقد مشروعیت خواهد بود. تل آویو نیز هشدار داده که این قرارداد می تواند صلح و ثبات در این منطقه را خدشه دار کند. آینده پروژه خط لوله مدیترانه شرقی با این قرارداد پیوند خورده است. بی تردید سرمایه گذاران در این پروژه ۷ میلیارد دلاری حاضر به سرازیر کردن دلارهای خود در ساخت پروژه ای پیوند خورده با مسائل حقوقی و مرزی نیستند. دلیل عدم توسعه اکثر میدان های گازی کشف شده در شرق مدیترانه را باید در بی ثباتی کنونی حاکم بر این منطقه مرتبط دانست. با سقوط قیمت نفت و چشم انداز قیمت پایین نفت و گاز در دهه ۲۰۲۰ میلادی، اقتصادی بودن این پروژه بیش از گذشته با ابهام روبرو شده است. رهبران سه کشور قبرس، یونان و رژیم اسراییل امیدوارند تا در سال های فرارو، رؤیای ایجاد یک هاب گازی در جنوب اروپا را باوجود چالش های کنونی عملی کنند. اما با موانع کنونی دیپلماتیک، حقوقی و مالی، این خط لوله ممکن است با بن بست روبرو شود. بازی بزرگ آغازشده است. نویسنده: شارلوت جیفورد منبع: www.europeanceo.com نویسنده: محسن داوری