پایگاه خبری - تحلیلی ميز نفت 8 خرداد 1398 ساعت 15:41 http://www.mizenaft.com/news/23726/سهم-روابط-ضوابط-اداره-نیکو -------------------------------------------------- یک گزارش حقوقی عنوان : سهمِ روابط در ضوابطِ اداره نیکو -------------------------------------------------- کارشناسان حقوقی با توجه به قوانین و ضوابط اجرایی حاکم بر بخش دولتی صنعت نفت معتقدند الزامات قانونی در بعضی از انتصابات شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت رعایت نشده است. متن : به گزارش میز نفت ، انتصابات جدید بیژن زنگنه در وزارت نفت به خصوص در دولت دوزادهم با حواشی قابل توجهی همراه بوده است. منتقدان زنگنه در بدنه صنعت نفت معتقدند وزیر سالخورده نفت به جای برکشیدن متخصصان نفتی از بدنه صنعت نفت در قالب ضوابط سازمانی، شاگردان بی تجربه خود را تحت عنوان جوانگرایی در وزارت نفت به کار گرفته است و عملا فرصت از جوانانی که مراحل حرفه ای و تخصصی را در بدنه صنعت طی کرده اند گرفته شده است. اما این حواشی به همین جا ختم نمی شود. درباره این انتصابات بعضی ابهامات قانونی نیز مطرح می شود. کارشناسان حقوقی با توجه به قوانین و ضوابط اجرایی حاکم بر بخش دولتی صنعت نفت معتقدند وجه قانونی در بعضی از این انتصابات رعایت نشده است. یکی از این انتصابات که حواشی مفصلی نیز به دنبال داشته است، انتصاب علی اکبر پورابراهیم به عنوان مدیرعامل شرکت بازرگانی نفت ایران یا نیکو بوده است. در حالی پورابراهیم بدون سابقه کار در صنعت نفت به این سمت منصوب شده است که مدیران قبلی این شرکت مهم که همواره پروژه های مالی بسیار مهمی را در صنعت نفت بر عهده داشته و در واقع بال مالی شرکت ملی نفت محسوب می شود همگی از افراد با سابقه طولانی فعالیت در صنعت نفت بوده اند. کارشناسان حقوقی و فعالان صنعت نفت درباره قانونی بودن این انتصاب ابهاماتی را مطرح می کنند. بحث درباره این حواشی در گروه های تخصصی و محافل نفتی دوباره بالا گرفته است. برای درک صحت و سقم ادعای کارشناسان، به سراغ فرشید فرحناکیان متخصص حقوق نفت و گاز و آموزگار حقوق تجارت رفتیم. فرحناکیان در نوشته ای مبسوط ابعاد حقوقی انتصاب پور ابراهیم به عنوان مدیر بزرگ ترین شرکت مالی مرتبط با صنعت نفت را بررسی کرده است. از استدلال فرحناکیان در نوشتار ذیل استنباط می شود که پس ازانتصاب علی اکبر پورابراهیمبدون یک روز سابقۀ مدیریتی، به عنوان نایب رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO)، دارا بودن حداقل ده سال سابقه کار در صنعت نفت که باید حداقل پنج سال آن در سمت های مدیریتی باشد برای حداقل دوسوم از مجموع اعضای اصلی و علی البدل هیئت مدیره شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) از سوی مراجع ذی ربط نیاز به راستی آزمایی دارد. متن بررسی حقوقی فرحناکیان پیش روی شماست: 1) موضوع و هدف شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) شرکت ملی نفت ایران به منظور توسعه فعالیت های شبکه بازرگانی بین المللی و جذب بازارهای جدید بین المللی بالقوه نفتی و با نگرش به تجارب و عملکرد شرکت های بزرگ نفتی جهان و دیگر کشورهای صادرکننده نفت خام، پس از مطالعات و بررسی های لازم در تاریخ 8 خردادماه 1370شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO :Naftiran Intertrade Company)در جزیره جِرسی (منطقه آزاد تجاری انگلستان) به دلیل برخورداری از معافیت های مالیاتی با اهداف کلی و ایجاد شرایط زیر به عنوان یک شرکت بین المللی تأسیس نمود. شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO)بازوی بین المللی نفت ایراناست و در شرایط تحریم، کشور را از پرتگاه های خطرناکی نجات داده است. این شرکت نقش اصلی را برای دور زدن تحریم ها ایفا می کند؛ مانند سال های 1390 تا 1392 که این شرکت رسماً وظایف بانک مرکزی در جابجایی پول را هم بر عهده گرفت و حتی برای تأمین نیازهای کشور، واردات دارو و گندم را هم انجام می داد. 2) جایگاه قانونی شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) 2 1 -درقانون نفت اصلاحی 1390دو نوع شرکت برای وزارت نفت مقررشده است: شرکت های اصلی و شرکت های فرعی تابعه وزارت نفت. به موجب ماده 1این قانون: ...(18) شرکت های اصلی تابعه وزارت نفت: شرکت های ملی نفت، گاز، پتروشیمی و پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران که تابع وزارت نفت می باشند. (19) شرکت های فرعی تابعه وزارت نفت: شرکت هایی که بیش از پنجاه درصد (50%) سهام آن ها متعلق به شرکت های اصلی تابعه وزارت نفت است.... درقانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 1395نیز دو نوع شرکت برای شرکت ملی نفت ایران پیش بینی شده است: شرکت های فرعی تابعه و شرکت های وابسته به شرکت ملی نفت ایران. به موجب ماده ۴۹قانون اساسنامه: هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران، نماینده صاحب سهام این شرکت در مجامع عمومی شرکت های فرعی تابعه و شرکت های وابسته به شرکت می باشد و اعمال کلیه حقوق شرکت در شرکت های مذکور را بر عهده دارد. منظور از شرکت های وابسته، شرکت هایی است که پنجاه درصد (۵۰%) از سهام آن ها یا کمتر متعلق به شرکت است. قانون اساسنامهاز شرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت ایران تعریفی نکرده است ولی از تعریفی که در قسمت اخیر ماده ۴۹قانون اساسنامهاز شرکت های وابسته به شرکت ملی نفت ایران به عمل آمده می توان استنباط کرد که منظور از شرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت ایران، شرکت هایی است که بیش از پنجاه درصد (۵۰%) از سهام آن ها متعلق به شرکت ملی نفت ایران است. 2 2 -درسایت شرکت ملی نفت ایرانشرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت چنین نمودار شده است: 2 3 -این در حالی است که درسایت شرکت ملی نفت ایران، شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) در قسمت سایر سازمان های شرکت ملی نفت ایران در کنار ستاد اقامه نماز و امور ورزش و تربیت بدنی قرار داده شده است. 2 4 -با توجه به موضوع، وظایف و اختیارات شرکت ملی نفت ایران (مواد 5 و 6قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 1395) شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) در حوزه تجارت نفت توسط شرکت ملی نفت ایران در خارج از کشور (جزیره جِرسی) تشکیل شده است؛ لذا باید درسایت شرکت ملی نفت ایراناز عِداد سایر سازمان های شرکت ملی نفت ایران و از کنار ستاد اقامه نماز و امور ورزش و تربیت بدنی برداشته شده و نمودار شرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت درسایت شرکت ملی نفت ایرانبدین صورت اصلاح گردد که موضوع تجارت نفت و شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) به ذیل آن اضافه گردد. 3) شرایط عضویت در هیئت مدیره شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) شرایط عضویت در هیئت مدیره شرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت ایران ازجمله شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO)؛ جز در مورد حداقل سابقه کار، کاملاً با شرایط عضویت در هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران یکسان است. برای عضویت در هیئت مدیره شرکت های وابسته به شرکت ملی نفت ایران اِعمال این شرایط تصریح ندارد. به موجب ماده ۲۹قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 1395: اعضای هیئت مدیره علاوه بر شرایط اسلام، وثاقت و امانت و نیز سایر شرایط مقرر در قوانین و مقررات مربوط باید شرایط مقرر در قانون تجارت را داشته باشند. علاوه بر این حداقل دوسوم از مجموع اعضای اصلی و علی البدل هیئت مدیره باید واجد شرایط زیر نیز باشند: (الف) دارا بودن مدرک حداقل کارشناسی ارشد دریکی از رشته های مدیریت، مالی، حقوق، اقتصاد یا مدرک کارشناسی دریکی از رشته های تخصصی فنی و مهندسی؛ (ب) دارا بودن حداقل پانزده سال سابقه کار در صنعت نفت که باید حداقل پنج سال آن در سمت های مدیریتی باشد. تبصره ـ ترکیب اعضای هیئت مدیره باید به گونه ای باشد که تنوع تخصص های مذکور در بند الف رعایت شده باشد. به موجب ماده ۸۱قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 1395: رعایت مفاد مواد ۲۹... این اساسنامه در تدوین اساسنامه شرکت های فرعی تابعه شرکت نیز الزامی است. تبصره ـ حداقل سابقه کار و حداقل سابقه مدیریت موضوع بند (ب) ماده ۲۹ این اساسنامه در خصوص اعضای هیئت مدیره شرکت های فرعی تابعه به ترتیب ده سال و پنج سال می باشد. به عنوان نتیجه: به موجب ماده 81 ناظر به بند (ب) ماده ۲۹قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 1395، دارا بودن حداقل ده سال سابقه کار در صنعت نفت که باید حداقل پنج سال آن در سمت های مدیریتی باشد برای حداقل دوسوم از مجموع اعضای اصلی و علی البدل هیئت مدیره شرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت ایران الزامی است. مستند به مواد 5، 6 و 49این قانون اساسنامه، شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) از شرکت های فرعی تابعه شرکت ملی نفت ایران می باشد که در حوزه تجارت نفت توسط شرکت ملی نفت ایران در خارج از کشور (جزیره جِرسی: منطقه آزاد تجاری انگلستان) تشکیل شده است. بر این مبنا دارا بودن حداقل ده سال سابقه کار در صنعت نفت که باید حداقل پنج سال آن در سمت های مدیریتی باشد برای حداقل دوسوم از مجموع اعضای اصلی و علی البدل هیئت مدیره شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) الزامی است. یک سوم استثناء شده دلیلی برای اثبات این ادعا است که قاعدۀ هر قانونی یک استثناء دارد تنها قاعده بدون استثناء است (The rule, "There are exceptions to every rule" is the only rule without exception)!درواقع، این یک سوم، سهمِ روابط در ضوابطِ ادارۀ شرکت ملی نفت ایران و شرکت های فرعی تابعه آن است. منبع : فارس