پایگاه خبری - تحلیلی ميز نفت 6 شهريور 1398 ساعت 9:07 http://www.mizenaft.com/report/24563/گوگردهای-دردسرساز -------------------------------------------------- محدودیت گوگرد IMO از سال ۲۰۲۰ و راهکارهای پیش رو عنوان : گوگردهای دردسرساز -------------------------------------------------- ظرفیت کشتیرانی ایران با ۱۳۰ شناور معادل ۵ میلیون تن کالا و ۱۸۴۳ نفر مسافر است. شرکت ملی نفتکش نیز ظرفیت نگهداری ۱۰۰ میلیون بشکه نفت بر روی آب را دارد. مصرف داخلی کشتی‌های ایران معادل ۶ میلیون لیتر در روز است. میزان بانکرینگ ایران نیز برابر ۶ میلیون لیتر نفت کوره و گازوئیل است که نسبت گازوئیل به نفت کوره ۱ به ۵ است. متن : میز نفت| سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) در راستای برنامه های بلندمدت و همیشگی خود، طی چند سال اخیر به دنبال تهیه یک استراتژی است و اقدامات عملی هم در راستای آن انجام داده. نسخه ابتدایی این استراتژی اولیه آماده شده و در دسترس است که پیش زمینه نقشه راه ۲۰۲۳ این سازمان می باشد. اهداف استراتژی اولیه عبارتند از: افزایش مشارکت IMO در مشکلات جهانی، تشخیص اقدامات لازم برای تعامل با کشورها و تعریف اقدامات بعدی و شاخص های آن ها. در راستای اقدامات فعلی IMO، این سازمان خود را مسئول می داند تا در قانون گذاری های آتی، این موارد را در نظر بگیرد: بُعد مسافت کشورها تا بازارهای اصلی، نوع و حجم بار کشتی ها، وابستگی به حمل و نقل و هزینه حمل و نقل. از طرفی IMO در مسیر اجرای سیاست های خود با موانعی روبروست: مقاومت کشورهای در حال توسعه، تسهیل گردش اطلاعات، انتقال فناوری، همکاری فناوری و فرصت سازی. مهم ترین استانداردی که IMO از سال ۲۰۲۰ اجرا خواهد کرد، منع استفاده از سوخت با گوگرد بیش از ۰.۵% است. این سازمان اشاره کرده است که اولین سطح کنترل اجرای این استاندارد برای عرضه کنندگان بانکرینگ خواهد بود که بازار روزانه ۴ میلیون بشکه ای بانکرینگ را بشدت تحت تأثیر قرار خواهد داد. بر اساس گزارش IEA میزان مصرف سوخت حمل و نقل دریایی تقریبا معادل ۵.۵ میلیون بشکه در روز است که ۴ میلیون بشکه از آن از طریق بانکرینگ تأمین می شود. بزرگی بازار بانکرینگ خلیج فارس به وسعت ۶۵۰ هزار بشکه در روز است که سهم مستقیم ایران از آن ۶ درصد است اما بخش زیادی از بازار بانکرینگ خلیج فارس از نفت کوره ایران تأمین می شود. بر اساس گزارش کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، ظرفیت کشتیرانی ایران با ۱۳۰ شناور معادل ۵ میلیون تن کالا و ۱۸۴۳ نفر مسافر است. شرکت ملی نفتکش نیز ظرفیت نگهداری ۱۰۰ میلیون بشکه نفت بر روی آب را دارد. مصرف داخلی کشتی های ایران معادل ۶ میلیون لیتر در روز است. میزان بانکرینگ ایران نیز برابر ۶ میلیون لیتر نفت کوره و گازوئیل است که نسبت گازوئیل به نفت کوره ۱ به ۵ است. وجود گوگرد در داخل سوخت سبب تولید اکسیدهای مختلف گوگرد می شود که البته ۹۵% آن SO۲است. برای جلوگیری از تولید این گاز، باید میزان گوگرد سوخت را کاهش داد یا اینکه از ورود SO۲به هوا جلوگیری نمود. مناطق ECA[۱]که هم اکنون سقف درصد گوگرد در سوخت آن ها ۱% است، غالبا از راه حل دوم استفاده می کنند. این کشتی ها با نصب یک اسکرابر بر روی خروجی اگزوز خود، SO۲را در آب حل کرده و پساب اسیدی تولید شده را در اسکرابرهای مدار باز به آب ریخته یا در اسکرابرهای مدار بسته در داخل کشتی ذخیره می کنند. اسکرابرهای مدار بسته که در آن ورودی و خروجی آب صفر است، برای مناطقی تهیه شده که ریختن پساب در آن جا ممنوعیت دارد. پیش بینی IMO این است که ۱۵% کشتی ها تا ۲۰۲۰ اسکرابر نصب خواهند کرد. حال اگر ۸۵% دیگر بخواهند استاندارد جدید را رعایت کنند، گازوئیل کم گوگرد به سرعت جایگزین نفت کوره پرگوگرد خواهد شد و تا چند سال که پالایشگاه ها بتوانند خود را با استاندار جدید مطابقت دهند، همچنان سهم بیش از ۵۰% سوخت بانکرینگ را به خود اختصاص خواهد داد. بر اساس گزارش Ship&Bunker پس از اجرای قانون جدید IMO برای میزان گوگرد سوخت کشتی ها، قیمت سوخت با ۰.۵% گوگرد رشد قابل توجهی خواهد داشت که بر حاشیه سود صنعت کشتیرانی تأثیرگذار خواهد بود. برای استفاده نکردن از سوخت های گران قیمت و ادامه استفاده از سوخت های ارزان با گوگرد بالا، لازم است تا اسکرابر روی کشتی نصب شود که خود هزینه بر است. نصب اسکرابر برای کشتی های با ظرفیت ۲۰ هزار کانتینر، هزینه را ۳.۷۵% و برای کشتی های با ظرفیت ۱۰۰۰ کانتینر، هزینه را ۹% افزایش خواهد داد. از طرفی Ship&Bunker پیش بینی می کند که اگر اختلاف قیمت نفت کوره استاندارد و غیر استاندارد بالغ بر ۲۰۰ دلار در هر تن شود، هزینه نصب اسکرابر برای یک کشتی با ظرفیت ۴۰ تن معادل ۲.۲۵ میلیون دلار خواهد شد که در عرض ۱۴ ماه بازخواهدگشت. کشور ایران با تولید ۶۴ میلیون لیتر در روز نفت کوره، از صادرکنندگان این سوخت و عرضه کنندگان بانکرینگ است. بر اساس بند ب ماده ۴۸ لایحه برنامه ششم توسعه، دولت مکلف است به منظور افزایش خدمات سوخت رسانی به کشتی ها (بانکرینگ) و خدمات جانبی آن در خلیج فارس و دریای عمان ضمن انجام حمایت های لازم از بخش غیردولتی در خرید شناور مخصوص، قیمت گذاری فرآورده، شرایط، تسهیلات، مشوق ها و صدور مجوزهای مورد نیاز برای توسعه صنعت سوخت رسانی به کشتی ها را به نحوی انجام دهد که ضمن رشد حداقل ۳۰% سالانه، سهم کشور از بازار سوخت رسانی به کشتی ها در منطقه خلیج فارس و دریای عمان در پایان برنامه حداقل به ۵۰% برسد. مرکز مطالعات زنجیره ارزشمعتقدست که استاندارد جدید IMO، بازار نفت کوره ایران را بسیار محدود خواهد کرد. راه حل اول آن است که ایران مانند بعضی از کشورهای دیگر بر روی نصب اسکرابر به عنوان یک راهکار کوتاه مدت و ارتقاء پالایشگاه ها به عنوان یک راهکار بلندمدت تمرکز کند. از آنجایی که هنوز به طور واضح نحوه رصد و جریمه کشتی ها مشخص نیست، راه حل دوم این است که ایران به تعهدات بین المللی عمل نکند؛ کما اینکه در حال حاضر نیز به تمامی تعهدات بین المللی عمل نمی کند. اتخاذ راه حل دوم نیاز به گذشت زمان دارد تا امکان پذیری پیاده سازی محدودیت جدید و نحوه اعمال جریمه آن مشاهده شود. البته اتخاذ راه حل دوم هزینه های خاص خود نظیر تغییر مشتری ها و ورود به بازار سیاه را نیز به همراه خواهد داشت. منبع: مرکز مطالعات زنجیره ارزش